Rehabilitacja zwierząt – zoofizjoterapia

Rehabilitacja zwierząt - zoofizjoterapia

Pies podczas treningu w bieżni wodnej FIZJOPET

REHABILITACJA ZWIERZĄT

Rehabilitacja zwierząt – zoofizjoterapia jest coraz częściej doceniana i zalecana przez lekarzy weterynarii. Poszukiwana jest również przez coraz szersze grono właścicieli czworonogów. Zajmują się tym wykwalifikowani zoofizjoterapeuci na podstawie skierowania od lekarza weterynarii.

Od lat siedemdziesiątych znane są korzyści, jakie przynosi rehabilitacja w medycynie ludzkiej. Określenia „rehabilitacja” w stosunku do małych zwierząt w Polsce zaczęto używać od niedawna. Zaś w Stanach Zjednoczonych jej pozytywne oddziaływanie na zwierzęta stwierdzono już w latach osiemdziesiątych.

WSPÓLNIE Z WŁAŚCICIELEM

Fizjoterapia ma za zadanie wspomóc działania lekarza weterynarii w leczeniu chirurgicznym, jak i farmakologicznym. Zabiegi wykonywane są przez wykwalifikowanego zoofizjoterapeutę. W większości wypadków im wcześniej zastosujemy techniki rehabilitacyjne tym lepszy będzie ich ogólny wynik.

Wskazaniem do fizjoterapii jest przyspieszenie powrotu do zdrowia i podniesienie jakości życia zwierząt m.in. po zabiegach operacyjnych ortopedycznych i neurologicznych oraz leczenie zachowawcze schorzeń aparatu ruchu i neurologicznych. Może być stosowana też jako profilaktyka u psów sportowych i przed nawrotami kontuzji, oraz u psów w wieku starszym.

Fizjoterapia ma korzystny wpływ na cały narząd ruchu (na morfologię, fizjologię i metabolizm tkanek), tkanki otaczające (więzadła, mięśnie, ścięgna, powięzie, tkanki łączne), chrząstki i kości.

Właściciel zwierzęcia zachęcany jest do czynnego uczestnictwa w procesie rehabilitacji. Instruowany jest przez fizjoterapeutę, jak wykonywać proste ćwiczenia i jak opiekować się chorym zwierzęciem w domu.

Oczekiwanymi efektami terapeutycznymi fizjoterapii są: zwalczanie bólu i stanów zapalnych, usprawnianie przepływu krwi i limfy, usuwanie obrzęków, usprawnianie odbudowy tkanki, ograniczenie napięcia mięśniowego, przykurczy mięśniowych, ścięgnowych i torebkowych, wzmacnianie siły mięśni, stymulacja układu nerwowego, kontrola masy ciała, reedukacja chodu.

NA CO POMAGA REHABILITACJA ZWIERZĄT

Niektóre schorzenia ze wskazaniem do fizjoterapii psów to: dyskopatia, dysplazja, aseptyczna martwica głowy i szyjki kości udowej, osteochondroza, zwichnięcia, skręcenia, złamania, zerwanie lub naderwanie więzadła, zwichnięcia rzepki, stany zapalne i zwyrodnieniowe stawów, młodzieńcze zapalenie kości, przykurcze mięśni i/lub torebek stawowych, urazy ścięgien, mineralizacja ścięgien, zespół chwiejności (syndrom Wobblera), pourazowe uszkodzenia nerwów, blizny, odleżyny.

Przykładowo kilkutygodniowe unieruchomienie kończyny bez przeprowadzanej rehabilitacji może doprowadzić do osteoporozy, utraty zdolności ruchu stawów, skrócenia i stwardnienia więzadeł i ścięgien, utraty masy mięśniowej, zaburzeń czucia głębokiego. Dlatego tak ważne jest wczesne wprowadzanie fizjoterapii, jeszcze w trakcie leczenia zaburzeń aparatu ruchu, czy neurologicznych naszych psów czy kotów.

KORZYŚCI Z ZOOFIZJOTERAPII

Jakie korzyści terapeutyczne dają niektóre metody fizjoterapeutyczne:

Laseroterapia – przyspiesza regenerację uszkodzeń i stanów zapalnych tkanek miękkich, gojenie ran, odleżyn, ma działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, zwiększa unaczynienie i przyspiesza tworzenie się kostniny w miejscu złamania.

Magnetoterapia – przyspiesza zrost kostny i tworzenie nowych naczyń krwionośnych, działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo, przeciwobrzękowo, antyspastycznie. Można ją stosować już podczas okresu unieruchomienia kończyny gipsem.

Sonoterapia (ultradźwięki)
– oddziaływanie przeciwbólowe, rozluźniające tkanki, zmniejszające napięcie mięśni, rozszerzające naczynia krwionośne, hamujące procesy zapalne, przyspieszające wchłanianie tkankowe. Przy użyciu ultradźwięków istnieje również możliwość podania leku do obszaru docelowego zwiększając jego wchłanianie w głąb – fonoforeza (w ten sposób podajemy głównie leki przeciwbólowe i przeciwzapalne np. w chorobie zwyrodnieniowej, zapaleniu ścięgien lub kaletek maziowych).

Elektroterapia
– przy użyciu odpowiednich prądów pobudzamy mięśnie (zwiększamy zasięg ruchów, rozbudowa mięśni lub przeciwdziałanie ich osłabieniu w skutek nieużywania – elektrostymulacja), lub działamy rozluźniająco, przeciwbólowo (TENS), zmniejszamy obrzęki oraz skurcz mięśniowy. Za pomocą prądu stałego możemy wprowadzać do tkanek jony leków. Zabieg taki to jonoforeza.

Masaż
– jego działanie uspokaja lub pobudza, zależne jest to od techniki i tempa masażu, oraz stanu pacjenta. Wskazaniem do stosowania są przewlekłe choroby mięśniowo-szkieletowe, restrykcje ruchowe, stany pooperacyjne, nadmierne i obniżone napięcie mięśniowe. Stosowany jest również jako zabieg przygotowujący do ćwiczeń lub stosowany rozluźniająco po ćwiczeniach w rehabilitacji oraz u psów sportowych, pracujących i wystawowych. Masaż powoduje pobudzenie krążenia krwi i limfy, odprowadzanie obrzęków, zmniejszenie lub odpowiednio zwiększenie napięcia mięśniowego, pobudzenie przemiany materii, pobudzenie odżywienia kości i stawów, polepszenie czucia głębokiego, zmniejszenie wydzielania hormonów stresu.

Bieżnia elektryczna
– umożliwia kontrolowaną prędkość chodu. Daje możliwość reedukacji chodu w schorzeniach neurologicznych i po zabiegach ortopedycznych. Poprzez regulowanie kąta nachylenia rozbudowuje odpowiednie partie ciała, lub pozwala wykonywać ćwiczenia z odciążeniem dla konkretnych grup mięśni. Wzmacnia wytrzymałość mięśni i układu sercowo-naczyniowego. Mięśnie stają się silne, a chód elegancki. Z tego powodu bieżnia nie tylko znalazła zastosowanie w fizjoterapii, ale również w treningu psów sportowych, pracujących i wystawowych. Daje możliwość korzystania z ruchu, wybiegania psa podczas niesprzyjających warunków atmosferycznych (deszcz, mróz, silny wiatr). Psy z łatwością poddają się treningowi na bieżni. Nie zastępuje on jednak spaceru.

Bieżnia wodna – czyli hydroterapia – jest jedną z najskuteczniejszych metod fizjoterapii będącą połączeniem kinezyterapii (ćwiczenia czynne) z działaniem fizycznym wody . Zwierzę podczas ćwiczeń w wodzie nie obciąża stawów, minimalizowany jest ból. Takie zabiegi jednak związane są z wysokimi nakładami finansowymi, a ponadto nie każdy pacjent poddaje się terapii w wodzie. Dlatego często alternatywnie wybierane są ćwiczenia na suchej bieżni elektrycznej. Hydroterapia to również hydromasaże, kąpiele ciepłe i zimne, pływanie w basenie.

Kinezyterapia – to leczenie ruchem. Ćwiczenia dzieli się na bierne (wykonywane przez terapeutę np. przez określony ruch w stawie w celu wywołania niewielkiego skurczu lub rozciągnięcia mięśni) i czynne (polegające na skurczu mięśnia, jaki wywoływany jest przez samo zwierzę). Ćwiczenia mają podstawowe znaczenie dla osiągnięcia lepszej ruchomości u pacjentów po zabiegach operacyjnych lub przewlekle chorych (np. dyskopatia). Zapobiegają powstawaniu zaników mięśniowych, przykurczów, zrostów pomiędzy tkankami miękkimi i kośćmi, zwiększają rozciągliwość mięśni. Służą zachowaniu lub odnowie czucia proprioceptywnego (głębokiego) i pamięci ruchowej.